Verdieping

Vloerzitten in detail

Op de startpagina hebben we vloerzitten voorgesteld als de houding die in onderzoek het beste scoort. Hier gaan we dieper in: wat het onderscheidt van andere houdingen, hoe je het in de praktijk toepast en wat er cultuuroverstijgend voor pleit. Elke bewering is direct aan de bron gekoppeld.

Wat vloerzitten onderscheidt van stoel, barkruk en staan

Het kernverschil zit niet in de vraag of een houding "actiever" is, maar in de variatie: op de vloer kun je wisselen tussen kleermakerszit, hielzit, diepe hurkzit of gestrekte benen zonder van plek te veranderen — een kleine gewichtsverplaatsing volstaat.

meer lezen…minder tonen

Bij stoel, barkruk of staan betekent een wisseling daarentegen bijna altijd een wisseling van meubelstuk of van hele categorie. Historisch gezien is stoelzitten bovendien geen fysiologisch vastgelegde standaard: het heft de natuurlijke kromming van de wervelkolom eerder op en heeft zich pas cultureel als norm doorgezet — niet omdat het anatomisch noodzakelijk zou zijn.

Bron: Aktion Gesunder Rücken (AGR) e.V., Bewegte Schule: „Sitzen auf Stühlen – Entstehungsgeschichte eines Massenphänomens" (pdf)

Eenvoudig en goedkoop toe te passen — ook voor kinderen

Voor vloerzitten is geen speciaal meubelstuk nodig: een futon, een vloerkussen (zafu) of een lage tafel in plaats van de gebruikelijke eettafelhoogte volstaan. In landen als India, Japan en Korea is op de vloer zitten tijdens het eten heel normaal.

meer lezen…minder tonen

Kinderen neigen van nature naar houdingen dicht bij de grond — een lage tafel met kussens sluit beter aan bij deze natuurlijke voorkeur dan een kinderstoel met opstapje.

Bron: Akutmag

Praktisch: nauwelijks valhoogte

Vloermeubels zoals kussens of een zafu hebben vrijwel geen valhoogte — een voordeel ten opzichte van barkrukken of hoge stoelen, vooral in huishoudens met kleine kinderen.

meer lezen…minder tonen

Op gladde vloeren is een antislipmat aan te raden, zodat kussens of zitvlakken niet wegglijden.

Praktische opmerking — geen studie, eigen inschatting.

Welke spieren worden geactiveerd bij vloerzitten?

Om het effect beter te begrijpen, loont een blik op de betrokken spieren: zonder rugleuning en zonder vaste zitting nemen vooral de diepe heupbuigers en -rotatoren, de bilspieren en de voor- en achterkant van de bovenbeenspieren de stabilisatie voor hun rekening.

meer lezen…minder tonen

Daarbij komt de romp- en rugspieren (onder andere de rugstrekkers), die de bovenlichaam rechtop houden waar normaal een rugleuning zou ondersteunen. Precies deze spiergroepen waren het ook die in de op de startpagina genoemde Hadza-studie in hurk- en knielposities duidelijk actiever werden gemeten dan bij zitten op een stoel.

Bron: Raichlen et al., PNAS 2020 (primaire bron)

Hoe snel worden de spieren sterker?

Trainingsfysiologisch is de krachttoename grofweg in twee fasen in te delen: vroege verbeteringen zijn vooral neuraal van aard — een betere aansturing van de betrokken spieren, vaak al merkbaar in de eerste 2 tot 4 weken van regelmatige oefening.

meer lezen…minder tonen

Structurele aanpassingen door daadwerkelijke spieropbouw treden later op en zijn meestal pas na 6 tot 8 weken van regelmatige training meetbaar. Dat geldt voor krachttraining in het algemeen en is naar analogie toepasbaar op de spieren die worden aangesproken door regelmatig vloerzitten — een aanwijzing dat geduld onderdeel is van het proces.

Bron: Moritani T, deVries HA (1979): „Neural factors versus hypertrophy in the time course of muscle strength gain." American Journal of Physical Medicine 58(3).

Hoe lang duurt het wennen aan nieuwe posities?

Hoe snel diepere posities zoals de hurkzit of de hielzit prettig aanvoelen, verschilt sterk per persoon — bij minder beweeglijke heup- en enkelgewrichten kan dit meerdere weken tot maanden duren.

meer lezen…minder tonen

Een geleidelijke opbouw kan daarbij helpen: korte vloerzit-intervallen binnen de PostureShift-rotatie, die geleidelijk kunnen worden opgebouwd in plaats van meteen lang achtereen te zitten.

Praktische opmerking — geen studie, eigen inschatting op basis van algemene trainingservaring.

Ook bij slapen: een verwante gedachte

Op de vloer slapen komt cultureel voor in dezelfde regio's als vloerzitten — denk aan Japan met de futon of grote delen van Azië en Afrika. Het principe is vergelijkbaar: een stevige, vlakke ondergrond in plaats van een hoog, zacht bed.

meer lezen…minder tonen

Slaapkwaliteit en de juiste matrasstevigheid zijn echter een apart en zeer individueel onderwerp. Sommige mensen geven de voorkeur aan een stevigere ondergrond — een algemeen advies om op de vloer te slapen valt daaruit echter niet af te leiden.

Bron: Indojunkie

Hoe wijdverbreid is vloerzitten wereldwijd?

Een betrouwbaar wereldwijd percentage voor „vloer- versus stoelgebruik" bestaat niet — serieuze bronnen vermijden dergelijke cijfers bewust. Wat wel duidelijk is: in landen als India, Japan en Korea, en in grote delen van Afrika en Zuidoost-Azië, hoort vloerzitten bij het dagelijks leven.

meer lezen…minder tonen

Antropoloog Gordon W. Hewes documenteerde in zijn veelgeciteerde studie meer dan 100 gewoontematige zithoudingen wereldwijd — met de inschatting dat minstens een kwart van de mensheid gewoonlijk in diepe hurkzit rust.

Bron: Rheumaliga Schweiz (naar Gordon W. Hewes)

Dagelijkse beweging in plaats van een extra work-out

Bij de Hadza, een jager-verzamelaargemeenschap in Tanzania, maakt beweging die in het dagelijks leven is ingebouwd een groot deel uit: zo'n 135 minuten matige tot intensieve activiteit per dag, volledig zonder apart fitnessprogramma.

meer lezen…minder tonen

Dat wijst erop dat beweging die stevig in het dagelijks leven verankerd is, apart compensatiesport op zijn minst deels overbodig kan maken — dit moet echter niet worden opgevat als garantie of vervanging van sport, maar als een van meerdere bouwstenen.

Bron: Spektrum der Wissenschaft, Raichlen et al., PNAS 2020 (oorspronkelijke bron)

Waarom natuurvolken geen yoga of gymnastiek nodig hadden

Zowel yoga als gymnastiek zijn oorspronkelijk niet ontstaan als therapie tegen rugpijn: yoga was aanvankelijk een spirituele praktijk in India, gymnastiek diende in het oude Griekenland de militaire training en esthetiek.

meer lezen…minder tonen

Pas vanaf de 18e tot de 20e eeuw werden beide steeds meer geherinterpreteerd als compensatiebeweging voor de zittende levensstijl. Culturen die deze herinterpretatie nooit nodig hadden, hadden simpelweg geen behoefte aan een apart bewegingsprogramma — omdat houdingsvariatie en beweging toch al stevig in het dagelijks leven verankerd waren.

Redactionele inschatting — geen aparte bron, eigen historische samenvatting.

Verder lezen: drie boekentips

Wie zich verder wil verdiepen, vindt hier drie boeken over dit onderwerp — als leestip, niet als bevestiging van een bepaalde methode door PostureShift.

8 Steps to a Pain-Free Back

Esther Gokhale

Een methodische kijk op alledaagse houding, met directe aandacht voor houdingsgerelateerde rugklachten.

Naar het boek

Sitzen ist das neue Rauchen

Kelly Starrett

De titel verwijst naar de uitspraak die is bedacht door dr. James Levine (zie Achtergrond) — het boek zelf is geschreven door Kelly Starrett.

Naar het boek

Deutschland hat Rücken

Petra Bracht & Roland Liebscher-Bracht

Let op: de hier voorgestelde methoden worden in vakkringen als controversieel beschouwd. De vermelding is een neutrale leestip, geen bevestiging van de methode door PostureShift.

Naar het boek

Nu gratis starten Terug naar de startpagina